Steenfabriek Rusthoven moet blijven!

fotofotofotofotofotofotofotofotofotofotofotofotofotofotofotofotofotofotofotofotofotofotofotofotofotofotofotoAfgelopen week is uiteindelijk het besluit genomen om tichelwerk Rusthoven in Wirdum (gemeente Loppersum) af te breken.

De voorlaatse plannen waren een gedeeltelijke afbraak en in de resten appartementen te vestigen.

Helaas dreigt dit geen doorgang te vinden.

Zaterdagmiddag heb ik de steenfabriek bezocht en de prachtige resttanten van het  indusrtrieel monument gefotografeerd (25 foto’s).

Wat mij betreft moet het HART ( de ovens met de pijp) van het complex  worden behouden.

Tichelwerk Rusthoven

Voormalige steenfabriek Rusthoven ligt aan het in de 15e eeuw gegraven Damsterdiep, bij het gehucht Eekwerderdraai, even ten westen van Appingedam. Deze in 1804 opgerichte steen- en pannenbakkerij is gesitueerd tussen het landgoed van de borg Ekenstein en de onlangs gerestaureerde borg Rusthoven. De oprichter van de fabriek is Jan Hindrik Sissingh.de eerste burgemeester van Loppersum, die woonde op de borg Rusthoven. Behalve de steenfabriek vestigde hij ook een kalkbranderij met kalkschuur. Stenen bakken lag toen voor de hand, omdat de vraag groeide en Rusthoven midden in het zeekleigebied stond. Bovendien was het door de gunstige ligging aan het Damsterdiep een goede aanvoerplek voor turf uit de Veenkoloniën. Het tichelseizoen liep van april tot oktober. Rusthoven maakte destijds gebruik van buitenlandse werknemers uit Lippe. Deze zogeheten ‘Lipkers’ kwamen in ploegen en namen het werk aan per seizoen. In 1836 is de fabriek verkocht aan advocaat lohannes Koning Uilkens uit Loppersum, die de fabriek heeft uitgebreid met een aantal droogloodsen en de kalkbranderijheeft gesloten. In de tijd van Sissingh en Uilkens werd de klei handmatig gewonnen en met paard en wagen naar de fabriek getransporteerd. Tussen 1863 en 1924 is de Bolsloot gegraven, die rechtstreeks naar de oude kleischuur leidde. In 1924 is de fabriek gemoderniseerd door de nieuwe eigenaar Berend van der Veen, die nieuwe loodsen heeft laten bouwen en het bedrijf van een ringoven met 24 kamers heeft voorzien. Van der Veen tichelde de klei machinaal af met een excavateur en vervoerde de grondstof met een diesellocomotief en kiplorries over een smalspoortje naar de fabriek. In 1937 raakte de kleireserve ten noorden van de fabriek uitgeput en daarna werd de klei gewonnen aan de zuidkant van het Damsterdiep en per vrachtauto aangevoerd. Het bedrijf is in 1965 gesloten, omdat het bedrijf niet kon moderniseren en investeren. Het droogproces moest kunnen plaatsvinden in nieuw te bouwen warme-luchtkamers, de oven moest vervangen worden en het transport moest plaatsvinden met elektrische treintjes en heftrucks om nog concurrerend te kunnen werken. De toenmalige eigenaar kon of wilde deze investeringen in de jaren vijftig niet financieren, zodat het tichelwerk op traditionele wijze bleef werken,
hetgeen leidde tot de sluiting. Tot 1975 bleven er twee beheerders op de fabriek die zorgden voor de verkoop van stenen en machines en voor het onderhoud, in 1975 is de fabriek voor f 77.000 via een veiling gekocht door de heer Schoenmaker, die verschillende industrieel archeologische monumenten bezit, zoals de strokartonfabriek De Toekomst in Scheemda en de boerderij van Boelo Tijdens in Westerwolde. De fabriek heeft een cultuurhistorische waarde. Inde provincie Groningen is het de enige fabriek waar nog een ringoven aanwezig is. In heel Nederland waren 148 ringovens en daarvan zijn er nog slechts 9. De droogschuren zijn nog in een redelijke staat, maar op de foto is te zien dat het oprukkende struweel bezit van de schuren neemt. Er zijn plannen om van de fabriek een baksteenmuseum te maken. Een Werkgroep tot Behoud van Rusthoven heeft geprobeerd de fabriek te kopen voor f 100.000, maar Schoenmaker wilde er ƒ 300.000 voor krijgen. Bij een tweede poging om tot minimaal behoud te komen door de ringoven en de schoorsteen te behouden, was mogelijk via een projectontwikkelaar die bij de borg landgoederen wilde plaatsen. Dit ging echter niet door omdat de gemeente Loppersum het aantal landhuizen te hoog vond. Dat was in 1997 en toen was de vraagprijs inmiddels opgelopen tot ƒ 500.000. Een en ander betekent dat de steenfabriek steeds meer in verval raakt en blootgesteld is aan weer, wind en baldadigen. En dat heeft ook zijn aantrekkelijke kanten.

Bron: Noorderbreedte, Jan Abrahamse

N.B.

Eerder hek ik al aandacht gegeven aan de naast de steenfabriek gelegen Borg Rusthoven.

Zie de bijdrage over steenfabriek Hijlkema in Delfzijl, ook aan het Damsterdiep.

Advertisements

About klaasamulder

kunst & cultuur
This entry was posted in klaasamulderVK-2007-08 and tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

19 Responses to Steenfabriek Rusthoven moet blijven!

  1. Rolf van der Marck says:

    Sorry Klaas, maar het lijkt me niet echt een industriëel monument!

  2. Klaas@ (weblog delfzijl e.o.) says:

    @Rolf: waarom niet? Zie ook de aanvullende informatie.

  3. T.T. says:

    Blijven!

  4. Rolf van der Marck says:

    Gebouwen noch geschiedenis geven volgens mij aanleiding dit op geen enkele manier bezienswaardige allegaartje van gebouwen artistieke of historische waarde toe te kennen. Sic transit gloria mundi! (maar ik zie er zelfs geen greintje ‘glorie’ in.)

  5. Maria-Dolores says:

    een deel ervan is wel erg vervallen. het maakt op mij ook een beetje de indruk dat er steeds een stukje aan gebouwd is als er weer verder uitgebreid werd; sommige delen zijn nauwelijks robuuster dan een gewoon woonhuis.

  6. Gelkinghe says:

    Moi Klaas,
    Mooie foto’s.
    Hier nog een http://www.youtube.com/watch?v=SwzvB0RLjr8 uit 2004 van ene Riekus die op YouTube staat.
    De krakers wonen tegenwoordig bij Steendam in en om een grote boerderij. Moet je ook eens kijken. Die ene maakt best aardige dingen.
    Van wie is trouwens dat sloopbesluit, van de gemeente of de provincie?
    Vriendelijke groet,http://gelkinghe.web-log.nl

  7. edu says:

    Helaas dreigen steeds meer van dit soort industriele monumenten te verdwijnen. Erg jammer, want ze vertellen veel over ons land.

  8. jaap says:

    op zich goed dat er aandacht is voor dit soort architectuur maar het geld wat hier ingestoken moet worden kan beter voor iets anders gebruikt worden, dus ik zou mij hier niet sterk voor maken.

  9. klaas @ ( weblog delfzijl e.o.) says:

    @Gelkinghe:
    Ik ben aan het onderzoeken wie toestemming moet geven.
    @Jaap:
    Wat dacht je van particulier initiatief?

  10. Gelkinghe says:

    @Klaas,
    Ik heb inmiddels het stuk in jullie ‘Ommelander’ editie van het DvhN van afgelopen vrijdag 17 augustus gelezen. Er is een projectontwikkelaar die ter plaatse een aantal luxe villa’s wil bouwen, maar die het zaakje nog niet eens in eigendom heeft. De verwachting is dat de koopovereenkomst pas volgende maand een feit is. De Lopster wethouder ging, zo kan je tussen de regels doorlezen, al accoord met het bouwplan, sterker nog, de gemeente drong bij de huidige eigenaar, Libau Beheer, al aan op sloop, terwijl die een galerietje of een museum in de ringoven wilde. Intussen stapt de gemeente naar mijn bescheiden mening wel heel gemakkelijk heen over de officiël monumentale en dus beschermde status die de ruïnes van de oude steenfabriek met zijn oven en schoorsteenpijp hebben. Die status houdt in dat ook de provincie Groningen én de Rijksdienst voor Monumentenzorg zullen moeten instemmen met de sloop. Die schoorsteenpijp is vast niet te hanbdhaven, dat ziet iedereen denk ik wel in. Ook in de stad en elders in de provincie zijn al heel wat oude schoorsteenpijpen gesneuveld. Maar hoe zit het met die ringovens? Hoe uniek is die?

  11. Gelkinghe says:

    Verbetering in de laatste zin: is = zijn.

  12. anoniem says:

    nou wat moet ik er van zeggen, als niemand hier iets moois in ziet. Groningen is er ook niet mooier op geworden na de demping van het Zuiderdiep. moet maar denken er zijn ergere dingen. ze zullen het vast wel doen alleen om mij te pesten. lange neus. de beuk er in.
    maar vind het wel jammer.

  13. jacob olthof says:

    nou wat moet ik er van zeggen, als niemand hier iets moois in ziet. Groningen is er ook niet mooier op geworden na de demping van het Zuiderdiep. moet maar denken er zijn ergere dingen. ze zullen het vast wel doen alleen om mij te pesten. lange neus. de beuk er in.maar vind het wel jammer.

  14. klaas @ (weblog delfzijl e.o.) says:

    Nog een steenfabriek aan het Damsterdiep gesloten, zie vandaag op mijn blog.

  15. Ronald says:

    Ik droomde laatst dat ik langsfietste en dat ik schrok omdat alles weer wat opgeknapt… Dat was natuurlijk maar een droom. Een nachtmerrie zou zijn: nieuwbouwhuizen! Hier een fotoserie die ik zelf jaren geleden maakte: http://picasaweb.google.com/ronald.oudman/SteenfabriekRusthovenBijEkenstein?feat=directlink

  16. Bianca says:

    Nou, staan laten idd! Heb daar de hele fotoshoot gemaakt! In de puin, in het kraakpand, in de bakoven!

  17. Bianca says:

    Staan wat foto’s op mijn site van bovengenoemde shoot.. 😉

  18. Klaas A. Mulder says:

    Vandaag weer industrieel erfgoed uit Groningen op dit blog.

  19. peter schudde says:

    4 jaren hebben wij van kunstenaars collectief Rust-Oven (naar de in ruste zijnde oven) er mogen wonen en werken, ondertussen ruimtes zoveel mogelijk opgeknapt ramen en deuren ingezet en delen behouden voor verder verval. (vooral de monumentale ringoven). We leiden toeristen rond op dit prachtige terrein , organiseerden theater en filmvoorstellingen en kunstexpo’s . Op last van de gemeente moesten we vertrekken wegens het bestemmingsplan : agrarische grond. HELAAS is er na onze ontruiming veel verloren gegaan !! Maar ik zou het erg betreuren als ook de rest tegen de vlakte ging.Vooral de ringoven is een fantastisch object. Helaas valt heel Nederland ten prooi aan truttigheid en prestigedrang van projectontwikkelaars en malavide bestuurders en bouwen we het vol met kantoren en bedrijfsruimtes die vervolgens leeg komen te staan .
    (zie onze nederlandse bijdrage aan de 12e internationale architectuur biennale in Venetie artikel Volkskrant 28/08/2010)
    Geef Rust(H)oven terug aan ons collectief is mijn voorstel , wij zoeken nog steeds een vaste plek !!!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s